دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى (WHO) نىڭ خەلقئارا راك تەتقىقات ئورگىنى (IARC) نىڭ ئالاقىدار سانلىق مەلۇماتلىرىغا قارىغاندا، ئۆپكە راكى ئەڭ ئېغىر يامان سۈپەتلىك ئۆسمىلەرنىڭ بىرىگە ئايلانغان، ئۆپكە راكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاش راكنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاشتىكى ئەڭ مۇھىم ئورۇنغا قويۇلغان.
مۇناسىۋەتلىك ستاتىستىكىلىق سانلىق مەلۇماتلارغا ئاساسلانغاندا، پەقەت تەخمىنەنكىچىك ھۈجەيرىلىك بولمىغان ئۆپكە راكى بىمارلىرىنىڭ %20 ى داۋالاش خاراكتېرلىك جىددىي داۋالاشنى قوبۇل قىلالايدۇئۆپكە راكى بىمارلىرىنىڭ كۆپ قىسمى ئاللىقاچان ... دا.ئىلغار باسقۇچلاردىئاگنوز قويۇلغاندا، ئۇلار ئەنئەنىۋى رادىئاتسىيەلىك داۋالاش ۋە خىمىيەلىك داۋالاش ئۇسۇللىرىدىن چەكلىك پايدىغا ئېرىشىشى مۇمكىن. تېببىي پەننىڭ ئۈزلۈكسىز تەرەققىياتى ۋە تەرەققىياتىغا ئەگىشىپ، ... نىڭ پەيدا بولۇشىئابلاتىپ داۋالاشئوپېراتسىيەنىڭ ئورنىنى ئېلىش ئۈچۈن ئىشلىتىلگەن داۋالاش ئۇسۇلى ئۆپكە راكى بىمارلىرىغا يېڭى داۋالاش ئۈمىدى ئېلىپ كەلدى.
1. ئۆپكە راكىنى داۋالاش ئۈچۈن ئابلاتىپ داۋالاش ئۇسۇلى ھەققىدە قانچىلىك بىلىسىز؟
ئۆپكە راكىنى داۋالاش ئۈچۈن ئاساسلىقى ئابلاتىپ داۋالاش ئۇسۇللىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇمىكرو دولقۇنلۇق ئابلاتسىيە ۋە رادىئو چاستوتا ئابلاتسىيەسىداۋالاش پرىنسىپى ئابلاتىپ ئېلېكترودنى كىرگۈزۈشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، بۇ يەنە بىر خىل دەپمۇ ئاتىلىدۇ«تەكشۈرۈش»ئۆپكىدىكى ئۆسمىگە. ئېلېكترود سەۋەب بولۇشى مۇمكىنتېز ھەرىكەتئۆسمە ئىچىدىكى ئىئون ياكى سۇ مولېكۇلاسى قاتارلىق زەررىچىلەرنىڭ سۈركىلىش سەۋەبىدىن ئىسسىقلىق ھاسىل قىلىشى، بۇنىڭ نەتىجىسىدە ...ئۆسمە ھۈجەيرىلىرىنىڭ قان ئۇيۇشۇش نېكروزى قاتارلىق قايتۇرغىلى بولمايدىغان زىيانلار.شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئەتراپىدىكى نورمال ئۆپكە توقۇلمىلىرىدا ئىسسىقلىقنىڭ ئۆتۈش سۈرئىتى تېز تۆۋەنلەپ، ئۆسمە ئىچىدىكى ئىسسىقلىقنى ساقلاپ قالىدۇ ۋە ...«ئىسسىقلىق ساقلاش ئۈنۈمى».ئابلاتىپ داۋالاش ئۇسۇلى راكنى ئۈنۈملۈك ئۆلتۈرەلەيدۇنورمال ئۆپكە توقۇلمىلىرىنىڭ قوغدىلىشىنى ئەڭ يۇقىرى چەككە يەتكۈزۈش.
ئابلاتىپ داۋالاش ئۇسۇلىنىڭ ئالاھىدىلىكى ئۇنىڭداتەكرارلىنىشچانلىقى، بىمارنىڭ ئەڭ ئاز راھەتسىزلىكى، كىچىك جاراھەت ۋە تېز ساقىيىشى،ھەمدە كلىنىكىلىق ئەمەلىيەتتىمۇ كەڭ دائىرىدە ئېتىراپ قىلىنىپ ئىشلىتىلىپ كەلدى. قانداقلا بولمىسۇن، ئابلاتىپ داۋالاش رادىئولوگىيە، ئونكولوگىيە، ئارىلىشىش رادىئولوگىيەسى ۋە جىددىي ئوپېراتسىيە ئاناتومىيەسى قاتارلىق كۆپ خىل ساھەلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدىغانلىقىنى نەزەرگە ئالساق، ئۇ ئوپېراتسىيە دوختۇرىدىن يۇقىرى دەرىجىلىك جىددىي ئوپېراتسىيە ماھارىتى ۋە ئومۇميۈزلۈك ساپانى تەلەپ قىلىدۇ.
بۈگۈن بىز سىلەرگە ئارىلىشىش خاراكتېرلىك داۋالاش ساھەسىدىكى داڭلىق مۇتەخەسسىسنى تونۇشتۇرماقچىمىز.دوكتور ليۇ چېن بۇ ساھەدە نۇرغۇن يىللاردىن بۇيان ئىشلەۋاتقان بولۇپ، كلىنىكىلىق تەرجىمە تەتقىقاتى ۋە قىيىن ۋە يۇقىرى خەۋپلىك ئۆسمە بىئوپسىيەسى، ئىسسىقلىق بىلەن ئوپېراتسىيە قىلىش ۋە زەررىچە ئىمپلانتاتسىيەسى قاتارلىق ئەڭ ئاز تاجاۋۇزچىلىق خاراكتېرلىك ئارىلىشىش دىئاگنوزى ۋە داۋالاش ئۇسۇللىرىنى ئۆلچەملەشتۈرۈپ ئومۇملاشتۇرۇشقا بېغىشلانغان.دوكتور ليۇ «ئىگنە ئۇچىدىكى قەھرىمان» دەپ ئاتالغان بولۇپ، جۇڭگودىكى ئۆپكە راكىنى داۋالاشنىڭ ھەر خىل ئۇسۇللىرى بويىچە مۇتەخەسسىسلەرنىڭ ئورتاق قارىشى ۋە يېتەكچىلىكىنى تۈزۈشكە قاتناشقان. ئۇ ئۆپكە راكى بىئوپسىيەسىنى ئومۇميۈزلۈك باشقۇرۇش ئۇقۇمىنى ئوتتۇرىغا قويدى ۋە دەسلەپكى باسقۇچتىكى ئۆپكە راكىنى يەرلىك داۋالاشتا ئۇسۇل ئارقىلىق داۋالاش قارارىنى ياخشىلاش ئۈچۈن ئۆلچەملىك جىددىي ئوپېراتسىيە ئۇسۇللىرىنى يولغا قويدى، بۇ جۇڭگونىڭ ئۆپكە راكىنى دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش سىستېمىسىنىڭ ئومۇميۈزلۈك تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈردى.
«ئىگنە ئۇچىدىكى قەھرىمان» – دوختۇر ليۇ چېن
رەسىم تەكشۈرۈش يېتەكچىلىكىدە ئۆسمىلەرگە ئاز مىقداردا تاجاۋۇز قىلىش ئارقىلىق ئارىلىشىش دىئاگنوزى قويۇش ۋە داۋالاش تېخنىكىلىرى بويىچە ئىختىساسلاشقان.
1. مىكرو دولقۇنلۇق/رادىئوچاستوتا ئابلاتسىيەسى
2. تېرە ئارقىلىق بىئوپسىيە قىلىش
3. رادىئوئاكتىپ زەررىچىلەرنى كۆچۈرۈش
4. ئارىلىشىش خاراكتېرلىك ئاغرىقنى باشقۇرۇش
2. ئۆپكە راكىنى داۋالاش ئۈچۈن ئابلاتىپ داۋالاشنىڭ مەقسىتى ۋە كۆرسەتمىلىرى
«بىرىنچى دەرىجىلىك ۋە مېتاستاتىك ئۆپكە ئۆسمىسىنى ئېلىۋېتىش داۋالاش ئۇسۇلى توغرىسىدا مۇتەخەسسىسلەرنىڭ ئورتاق قارىشى»(2014-يىللىق نەشرى) ئۆپكە راكىنى داۋالاش ئۈچۈن ئابلاتىپ داۋالاش ئۇسۇلىنى ئىككى تۈرگە ئايرىيدۇ: داۋالاش ۋە پەسەيتىش.
داۋالاش خاراكتېرلىك ئابلاتسىيەيەرلىك ئۆسمە توقۇلمىلىرىنى پۈتۈنلەي نېكروز قىلىشنى مەقسەت قىلىدۇ ھەمدە داۋالاش ئۈنۈمىگە ئېرىشىشى مۇمكىن.ئۆپكە راكىنىڭ دەسلەپكى باسقۇچى ئابلاتىپ داۋالاشنىڭ مۇتلەق كۆرسەتكۈچىدۇر،بولۇپمۇ يۈرەك-ئۆپكە ئىقتىدارى ناچار، يېشى چوڭ، ئوپېراتسىيەگە بەرداشلىق بېرەلمىگەن، ئوپېراتسىيە قىلدۇرۇشنى رەت قىلغان ياكى كونفورمال رادىئاتسىيەلىك داۋالاشتىن كېيىن بىرلا ئۆسمە قايتا پەيدا بولغان بىمارلار، شۇنداقلا ئۆپكە ئىقتىدارىنى ساقلاپ قېلىشقا موھتاج بولغان كۆپ خىل ئاساسلىق ئۆپكە راكى يارىسى بار بەزى بىمارلار ئۈچۈن.
پاللىئاتىپ ئوپېراتسىيەمەقسەت قىلىدۇئۆپكە راكىنىڭ ئاخىرقى باسقۇچىدىكى بىمارلاردا دەسلەپكى ئۆسمىنى ئەڭ يۇقىرى دەرىجىدە ئاكتىپسىزلاندۇرۇش، ئۆسمە يۈكىنى ئازايتىش، ئۆسمە كەلتۈرۈپ چىقارغان ئالامەتلەرنى يېنىكلىتىش ۋە بىمارنىڭ تۇرمۇش سۈپىتىنى ياخشىلاش.ئۆپكە راكىنىڭ ئاخىرقى باسقۇچىدىكى بىمارلار ئۈچۈن، ئەڭ چوڭ دىئامېتىرى 5 سانتىمېتىردىن يۇقىرى ياكى كۆپ خىل يارىلىنىشقا ئىگە ئۆسمىلەر كۆپ ئىگنە، كۆپ نۇقتىلىق ياكى كۆپ قېتىملىق داۋالاشتىن ئۆتىدۇ، ياكى باشقا داۋالاش ئۇسۇللىرى بىلەن بىرلەشتۈرۈلۈپ، ياشاش مۇددىتىنى ئۇزارتقىلى بولىدۇ. ئاخىرقى باسقۇچتىكى يامان سۈپەتلىك ئۆپكە مېتاستازلىرىغا نىسبەتەن، ئەگەر ئۆپكە سىرتىدىكى ئۆسمىلەرنى كونترول قىلىش ياخشى بولسا ۋە ئۆپكىدە ئاز ساندىكى قالغان مېتاستاز يارىلىنىشلىرى بولسا، ئابلاتىپ داۋالاش كېسەللىكنى كونترول قىلىشقا ۋە بىمارنىڭ ياشاش سۈپىتىنى ياخشىلاشقا ئۈنۈملۈك ياردەم بېرەلەيدۇ.
3. ئابلاتىپ داۋالاشنىڭ ئەۋزەللىكلىرى
ئەڭ ئاز ئىنۋازىۋلىق ئوپېراتسىيە، تېز ساقىيىش: ئابلاتىپ داۋالاش ئەڭ ئاز تاجاۋۇزچىلىق خاراكتېرلىك ئارىلىشىش ئوپېراتسىيەسى دەپ قارىلىدۇ. ئادەتتە ئىشلىتىلىدىغان ئابلاتىپ ئېلېكترود ئىگنىسىنىڭ دىئامېتىرى ... بولىدۇ.1-2 مىللىمېتىر، نەتىجىدە ئىگنە تۆشۈكى چوڭلۇقىدىكى كىچىك جىددىي كېسىشلەر ھاسىل بولىدۇ. بۇ ئۇسۇل تۆۋەندىكىدەك ئەۋزەللىكلەرنى تەمىنلەيدۇ.ئەڭ ئاز جاراھەت، ئازراق ئاغرىق ۋە تېز ساقىيىش.
قىسقا ئوپېراتسىيە ۋاقتى، راھەت تەجرىبە:ئابلاتىپ داۋالاش ئادەتتە يەرلىك ئانېستېزىيە ئاستىدا ياكى تومۇرغا ئوكۇل قىلىش بىلەن بىرلەشتۈرۈلۈپ ئېلىپ بېرىلىدۇ، بۇ ئارقىلىق ئىچكى نەپەس يولىغا ئىنتۇباتسىيە قىلىشنىڭ ھاجىتى يوق. بىمارلار يېنىك ئۇيقۇ ھالىتىدە بولۇپ، يېنىك چېكىش ئارقىلىق ئاسانلا ئويغىتىلىدۇ. بەزى بىمارلار ئوپېراتسىيەدىن كېيىن ئوپېراتسىيە تاماملانغاندەك ھېس قىلىشى مۇمكىن.تېز ئۇيقۇ.
توغرا دىئاگنوز قويۇش ئۈچۈن بىرلا ۋاقىتتا بىئوپسىيە قىلىش كېرەك.ئابلاتىپ داۋالاش جەريانىدا، يارىلىنىش نۇقتىسىدىن بىئوپسىيە ئېلىش ئۈچۈن كوئاكسىيال يېتەكچىلىك ياكى سىنخرونلۇق پۇنكسىيە بىئوپسىيەسى ئەسۋابىنى ئىشلىتىشكە بولىدۇ.پاتولوگىيىلىك دىئاگنوز قويۇش ۋە گېن تەكشۈرۈشكېيىنكى داۋالاش قارارلىرى ئۈچۈن قىممەتلىك ئۇچۇرلارنى تەمىنلەيدۇ.
تەكرارلىنىدىغان تەرتىپ: دۆلەت ئىچى ۋە خەلقئارا مەنبەلەردىن ئېلىنغان نۇرغۇن تەتقىقاتلار شۇنى كۆرسەتتىكى، ئۆپكە راكىنىڭ دەسلەپكى باسقۇچىدىكى بىمارلارنىڭ يەرلىك كونترول قىلىش نىسبىتى ئوپېراتسىيە ئارقىلىق ئېلىۋېتىش ياكى ستېرېئوتاكتىك رادىئاتسىيەلىك داۋالاش بىلەن ئوخشاش. يەرلىك قايتا پەيدا بولغاندا، ئېلىۋېتىش داۋالاش ئۇسۇلىكۆپ قېتىم تەكرارلىنىشى مۇمكىنبۇ جەرياندا كېسەللىكنى قايتىدىن كونترول قىلىش ئۈچۈنبىمارنىڭ تۇرمۇش سۈپىتىنى ئەڭ يۇقىرى چەككە يەتكۈزۈش.
ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىنى قوزغىتىش ياكى كۈچەيتىش: ئابلاتىپ داۋالاشنىڭ مەقسىتىبەدەندىكى راك ھۈجەيرىلىرىنى ئۆلتۈرۈش، بەزى ئەھۋاللاردا، ئۇ بىمارنىڭ ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىنى ئاكتىپلاشتۇرۇشى ياكى كۈچەيتىشى مۇمكىن، بۇ ... غا ئېلىپ كېلىدۇ. بەدەننىڭ باشقا قىسىملىرىدىكى داۋالانمىغان ئۆسمىلەر رېگرېسسىيە كۆرسىتىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، ئابلاتىپ داۋالاش سىستېمىلىق دورىلار بىلەن بىرلەشتۈرۈلۈپ ھاسىل قىلىنىدۇ.بىرىكمە تەسىر.
ئابلاتىپ داۋالاش ئۇسۇلى، بولۇپمۇ ئوپېراتسىيە ئارقىلىق ئېلىۋېتىش ياكى ئومۇمىي ئانېستېزىيەگە بەرداشلىق بېرەلمىگەن بىمارلار ئۈچۈن ئىنتايىن ماس كېلىدۇ.يۈرەك-ئۆپكە ئىقتىدارىنىڭ ناچارلىقى، ياشنىڭ چوڭىيىشى ياكى كۆپ خىل قوشۇمچە كېسەللىكلەربۇ يەنە بىمارلار ئۈچۈن ئەڭ ياخشى داۋالاش ئۇسۇلى.دەسلەپكى باسقۇچتىكى كۆپ خىل تۈگۈنچىلەر (مەسىلەن، كۆپ خىل يەر ئاستى ئەينەك تۈگۈنچىلىرى).
ئېلان قىلىنغان ۋاقىت: 2023-يىلى 8-ئاينىڭ 23-كۈنى