ئۆپكە راكى
قىسقىچە چۈشەندۈرۈش:
ئۆپكە راكى (برونخىيە راكى دەپمۇ ئاتىلىدۇ) ھەر خىل چوڭلۇقتىكى برونخىيە ئېپىتېلىي توقۇلمىلىرى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان خەتەرلىك ئۆپكە راكى. كۆرۈنۈشىگە ئاساسەن، ئۇ مەركىزىي، يان ۋە چوڭ (ئارىلاشما) دەپ ئايرىلىدۇ.
ئېپىدېمىئولوگىيە
ئۆپكە راكى تەرەققىي تاپقان دۆلەتلەردە ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان يامان سۈپەتلىك ئۆسمە بولۇپ، راك كېسىلىدىن ئۆلۈشنىڭ ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان سەۋەبى. خەلقئارا راك تەتقىقات ئىنستىتۇتىنىڭ سانلىق مەلۇماتلىرىغا قارىغاندا، دۇنيادا ھەر يىلى تەخمىنەن 1 مىليون يېڭى ئۆپكە راكى بىمارى كۆرۈلىدۇ، راك كېسىلى بىمارلىرىنىڭ %60 ى ئۆپكە راكىدىن قازا قىلىدۇ.
رۇسىيەدە، ئۆپكە راكى ئۆسمە كېسەللىكلىرى ئىچىدە بىرىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ، بۇ كېسەللىكنىڭ %12 نى ئىگىلەيدۇ، ئۆلگەن ئۆسمە بىمارلىرىنىڭ %15 ىدە ئۆپكە راكى دەپ دىئاگنوز قويۇلىدۇ. ئەرلەردە ئۆپكە راكىنىڭ نىسبىتى يۇقىرى. ئەرلەردە ھەر تۆت خىل يامان سۈپەتلىك ئۆسمىنىڭ بىرى ئۆپكە راكى، ئاياللاردا ھەر ئون ئىككى خىل ئۆسمىنىڭ بىرى ئۆپكە راكى. 2000-يىلى، ئۆپكە راكى ئەرلەرنىڭ %32 نى ئۆلتۈرگەن، ئاياللارنىڭ %7.2 ى يامان سۈپەتلىك ئۆسمە دەپ دىئاگنوز قويۇلغان.


